Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 14 Kasım 2018
Beğen 1

Adana

Adana

Adana ili, Türkiye’nin bir ilidir. Adana Türkiye’nin en kalabalık altıncı şehridir. Adana‘nın 2016 yılı verilerine göre, 2.201.670 nüfusa sahiptir. İlin yüzölçümü 13.844 m²’dir.

TARİHÇE
Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin suladığı verimli arazide kurulu Adana, coğrafi konumu nedeni ile tarihi M.Ö. 6000 yıllarına kadar dayanan dünyanın en eski yerleşim yerlerinden birdir.
Adana’ya ait en eski yazılı kayıtlar Boğazköy metinleri olarak bilinen M.Ö. 1650 yıllarındaki Hitit tabletleridir. Bu tabletlerde Adana havalisinden “Uru Adania”, yani Adana bölgesi olarak bahsedilmektedir.

Adana, Yontma Taş Devri’nden bu yana yerleşim yeri olarak kullanılmıştır. Adana’nın merkezinde bulunan Tepebağ höyüğü, insanoğlunun yerleşik hayata geçtiği neolitik dönemden bu yana kullanılmıştır.

Adana, Antik Kilikya Bölgesi’nin en önemli şehirlerinden biridir. Adana’yı egemenliği altına alan medeniyetler sırasıyla; M.Ö. 1900 Luvi Krallığı (Hititlerin bir kolu), M.Ö. 1500-1333 Arzava Krallığı (Hititlerden ayrı doğu kökenli bir grup) , M.Ö. 1900-1200 Hitit Krallığı, M.Ö. 1190-713 Kue Krallığı (Frigler), M.Ö. 713-660 Asur Krallığı, M.Ö. 663-612 Kilikya Krallığı, M.Ö. 612-333 Pers Satraplığı, M.Ö. 333-323 Hellenistik dönemi, M.Ö. 312-133 Seleukidler, M.Ö. 178-112 Karsunlar dönemi, M.Ö. 395- M.S.638 Bizanslılar ve M.S. 638 İslam devri sırasıyla; Ermeni Krallığı, Mısır Türk Memlukluları, Ramazanoğulları ve Osmanlılar olarak sayılabilir. Böylece Adana, tarih boyunca 10 ayrı ve büyük medeniyete, 18 ayrı siyasi yapılaşmaya şahit olmuştur.
1.Dünya Savaşı’ndan sonra Adana ve çevresi Fransızlar tarafından işgal edilmiştir. 5 Ağustos 1920’de Mustafa Kemal, Fevzi Bey (Çakmak) ve milletvekilleri Pozantı’ya gelerek burayı il merkezi haline getirmişler ve Pozantı Kongresi’ni yapmışlardır. 1920 Kasım ayında Fransızlar yenilgiye uğramışlar ve imzalanan Ankara Antlaşması’na uygun olarak 5 Ocak 1922’de Fransız işgalinden kurtarılmıştır. Bu tarihten itibaren il merkezi Adana’ya taşınmıştır.

 

 

COĞRAFİ DURUM
Adana ili, Anadolu Yarımadası’nın güneyinde bulunan Akdeniz Bölgesi’nin doğusunda, Adana bölümünde yer almaktadır.
Adana ili, kuzeyinde Kayseri, doğusunda Osmaniye, Kuzeydoğusunda Kahramanmaraş, güneydoğusunda Hatay, Kuzeybatısında Niğde ve batısında Mersin illeri, güneyinde ise Akdeniz ile çevrilidir. Güneyi 160 km’yi bulan Akdeniz kıyılarıyla sınırlanan ilin yüzölçümü 14.046 km2’dir.

Adana ili, Orta Toroslar’ın bir bölümü ile Amanos Dağları tarafından çevrilidir. Toroslar batıdan doğuya Uzunyayla’ya kadar uzanır. Toroslar’ın bu bölümünde İç Anadolu’yu güneye bağlanan en önemli geçit olan Gülek Boğazı bulunur.

İlin toprakları, güneyden kuzeye gidildikçe yükselmekte ve Toroslara ulaşınca 2.500 metreye kadar çıkmaktadır.

 

Dağlar
İlin kuzeybatı, kuzey ve kuzeydoğu bölümleri Orta Toros adı verilen dağ sistemiyle çevrelenmiştir. Doğuda sınır, Toros Dağları sistemine giren Amanos Dağları’na dayanır.
Orta Toroslar üzerinde üç ayrı dağ sırası görülmektedir. Bunlar batıdan başlayarak Bolkar Dağları, Aladağlar, Tahtalı dağlarıdır. Ayrıca Orta Torosların kuzeydoğu uzantısını oluşturan Binboğa Dağları ilin sınırlarını aşmakta ve Kahramanmaraş iline uzanmaktadır. Aladağlar üzerindeki Demirkazık Tepesi, Toros Dağları’nın doruğudur.

 

Ovalar
Bütünüyle Adana Ovası adı verilen havzanın güneyde kalan bölümüne Çukurova, kuzeyde kalan bölüme ise yukarı ova Anavarza denir. İki ovayı Misis Dağları ayırır. Tepe özelliği gösteren bu dağların en yüksek noktası olan Nur Dağı’nın yüksekliği 770 metredir.
Çukurova, Türkiye’nin en geniş delta ovasıdır. Seyhan ve Ceyhan nehirleriyle Berdan (Tarsus) Çayı’nın getirdiği alüvyonlardan oluşmuştur ve karışık yapılıdır. Orta Toros eteklerinde Akdeniz’e kadar uzanan ovanın bütününü Adana Ovası adıyla anılabilir.

 

Akarsular
Akdeniz bölgesinin en büyük akarsuları olan Seyhan ve Ceyhan, il toprakları içinde yer alırlar. Seyhan Nehri (560 km), kuzeyde Toros Dağlarından Zamantı Suyu adıyla çıkar, çeşitli kollardan sonra Göksu ile birleşerek Seyhan adını alır ve batıda Mersin sınırında Deli Burnu’nda denize dökülür.
Ceyhan Nehri (509 km) Adana ve Akdeniz Bölgesinin ikinci büyük ırmağıdır. Elbistan’ın kuzeyindeki dağlardan doğup Hurma Boğazı’nda denize dökülmektedir.

Göller
İlde ülkenin önemli barajlardan olan Seyhan Baraj Gölünden başka, güneyde kıyıda da ağızlarla denize açılan Akyatan, Akyayan, Tuzla Gölü gibi birkaç kıyı gölü ve Aladağlar üzerinde Yedi Göller adıyla alınan küçük buzul gölleriyle, Karaisalı ilçesi yakınlarındaki Barak Köyü sınırları içerisinde Karstik Dipsiz Göl adı verilen alabalığı ile ünlü göller vardır.

 

İklim
Adana’da coğrafi yapıya uygun olarak dağlık ve ovalık kesimde iklim değişiklik göstermektedir. Ovalık alanın iklim yapısı Akdeniz iklimidir. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Bölgede meydana gelen yağışlar, genellikle yamaç yağışları ve gezici hava kütlelerinin karşılaşmasıyla olur. Dağlık alanlarda ise kara iklimi hakimdir. Kışın yağışlar kar şeklindedir.

 

Bitki Örtüsü
Adana Çevresindeki bitki örtüsü Akdeniz iklimi özelliklerini taşır. 700-800 metreye kadar bodur ağaçlardan oluşan makiler görülür.
800 metreden başlayan ormanlar, daha alçak düzeylerde yayvan yapraklı ağaçlardan (Çoğunlukla meşe) daha yükseklerde ise iğne yapraklı ağaçlardan (Sedir) oluşur. Yaz mevsiminin kuraklığı ve uzunluğu bitki örtüsündeki çeşitliliği azaltır. 2800 metreden sonra yavaş yavaş seyrelen Sedir toplulukları yerlerini çayırlara bırakır.

 

İdari ve Sosyo-Ekonomik Durum

 

İdari yapı: Adana ilinde 1 büyükşehir belediyesi , 15 ilçe ve 828 mahalle bulunmaktadır.

 

Nüfus: Adana ilinin nüfusu, 2015 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 2.183.167’dir.

 

Alan: Akdeniz Bölgesinde yer alan Adana, 14.046 km2’lik yüzölçümü ile Türkiye yüzölçümünün % 1,8’ine denk gelmektedir.

 

İlçeler: Nüfus bakımından en büyük ilçeleri sırasıyla Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Ceyhan ve en küçük ilçesi Saimbeyli’dir.

 

Ekonomi: Adana’nın coğrafi konumu ve ikliminin uygunluğu tarımsal yönden avantaj sağlamıştır. Seyhan Barajı’nın inşası ve tarım tekniklerindeki gelişmelerle beraber 1950’lİ yıllarda tarımsal verimde büyük gelişmeler yaşanmıştır.

 

Yüzölçümünün % 35’i tarım alanıdır ve çok bereketlidir. Adana’nın bereketli ovalarından; Traktör ve diğer modern tarım araçlarının kullanımıyla, sulama, gübreleme, ıslah edilmiş tohum ve ilaçlamayla senede birkaç defa ürün alınabilmektedir. Çukurova topraklarında buğday, mısır, soya, ayçiçeği, fıstık gibi ürünler ile sera ürünlerinin ekim alanları giderek artmaktadır. Ayrıca bağ ve bahçecilik konularında modern yöntemlerle çalışmalar yapılmakta, üzüm, kiraz gibi meyve üretimi geliştirilmektedir.

 

Tarım ile birlikte hayvancılık da coğrafi koşulların imkan vermesiyle Adana ekonomisine ülke ekonomisinin ortalamasının üzerinde katkı sağlamaktadır. Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın yanı sıra Akdeniz’e kıyısı bulunan Adana’nın ilçeleri Yumurtalık ve Karataş’ta deniz mahsulleri üretimi de önemli yer tutmaktadır.

 

Adana, ülkemizde ilk sanayileşen şehirlerden biri olmuştur. Adana; pamuk, buğday, soya fasulyesi, üzüm ve narenciyenin büyük miktarlarda üretildiği Çukurova tarım bölgesinin pazarlama ve dağıtım merkezidir. 1225 hektar alan üzerine kurulan Adana Organize Sanayi Bölgesi, küçük-orta ölçekte 300 civarında tesise ev sahipliği yapmaktadır.

 

Jeolojik konumu nedeniyle, çok çeşitli ve önemli yer altı kaynaklarına sahiptir. Başta demir olmak üzere krom, çinko, kurşun, altın, gümüş, boksit, manganez, barit, fosfat, kuvars kumu ve kuvarsit, alçı taşı, tuz, çimento hammaddeleri, yapı taşları, petrol, kömür, asbest, magnezit ve benzeri gibi pek çok madensel kaynak ilin doğal kaynakları arasındadır.

 

Kültürel yapı: Adana ilinde, tarih boyunca hüküm sürmüş 10 uygarlığın etkileri Adana’nın kültür yaşamında hala görülmektedir. Adana ve Çukurova kültürünü önemli etkileyen gruplar özellikle göçebe Türkmen ve Yörük aşiretlerdir.

 

Osmanlı Devleti zamanında, ovadan çok Toroslar’da yerleşen Türk (Yörük, Türkmen) aşiretleri yüzyıllar boyu dış etkenlere kapalı kalmış ve en az 10-15 asırlık Türk-Müslüman kültürünü muhafaza etmeyi başarmışlardır.

 

Özellikle 19. ve 20. Yüzyıllarda Adana ovasında yerleşim artmasıyla tarım ve sanayileşmede büyük atılımların olması, yörenin kültüründe büyük değişiklikler yaratmıştır. Ayrıca yörede yayla, deniz ve ova kültürünün de karışımı ile yeni bir kent kültürü meydana gelmiştir.

 

Çukurova’da, halk edebiyatı ve aşıklar geleneği yüzyıllardan beri sürmektedir. Bunlardan en iyi korunanı aşıklık geleneğidir. Karacaoğlan, Dadaloğlu aşıkların en ünlülerindendir.
Adana, tarih öncesinden bugüne bölgede hüküm süren birçok medeniyetin çok sayıda tarihi eserini ve eşsiz kültürel dokusunu topraklarında barındırır. M.Ö. 6. Asırda kurulan Anavarza şehri, Asur, Roma, Bizans, Müslüman-Arap ve Türk devirlerine ait eserlerce zengindir. Roma imparatoru Hadrian tarafından yaptırılan ve Seyhan Nehri üzerine kurulan Taş Köprü, Adana’nın en önemli simgelerindendir. Ramazanoğulları devrinde yaptırılmış olan Yağ Cami ve 1588’de Yağ Caminin yanına yaptırılan medresenin sarı renkli küfeki taşından yapılmış giriş kapısı, asrın sanat şaheserleri arasında sayılmaktadır.

 

İLÇELERE GÖRE İL NÜFUSU – 2015
Adana Toplam Erkek Kadın
Aladağ 16.823 8.634 8.189
Ceyhan 159.504 80.002 79.502
Çukurova 359.315 175.042 184.273
Feke 17.214 8.980 8.234
İmamoğlu 28.686 14.407 14.279
Karaisalı 21.451 10.840 10.611
Karataş 21.939 11.104 10.835
Kozan 129.242 64.947 64.167
Pozantı 19.440 10.032 9.408
Saimbeyli 15.530 8.014 7.516
Sarıçam 150.425 76.906 73.519
Seyhan 788.722 392.982 395.740
Tufanbeyli 17.759 9.317 8.442
Yumurtalık 18.106 9.041 9.065
Yüreğir 419.011 210.911 208.100
Toplam 2.183.167 1.091.159 1.092.008
Adana’nın nüfusu 31 Aralık 2015 tarihi itibari ile 2 milyon 183 bin 167 kişi olmuştur.
Nüfus bakımından en fazla ilçeleri sırasıyla Seyhan, Yüreğir, Çukurova ve Ceyhan’ dır. En az nüfusa sahip ilçesi ise Saimbeyli’dir.

 

 

ADANA PLAKA KODLARI

Adana’nın ilçelerine ait otomobil plakalarının tam listesidir.
01 AA 001 – 01 AZ 999 Merkez
01 BA 001 – 01 BZ 999 Merkez
01 CA 001 – 01 CZ 999 Merkez
01 DA 001 – 01 DZ 999 Merkez
01 EA 001 – 01 EZ 999 Merkez
01 FA 001 – 01 FZ 999 Merkez
01 GA 001 – 01 GZ 999 Merkez
01 HA 001 – 01 HZ 999 Merkez
01 KA 001 – 01 KZ 999 Merkez
01 LA 001 – 01 LZ 999 Merkez
01 MA 001 – 01 MB 999 Merkez
01 MY 001 – 01 MY 999 Ceyhan
01 NA 001 – 01 NZ 999 Merkez
01 PA 001 – 01 PZ 999 Merkez
01 RA 001 – 01 RZ 999 Kozan
01 SA 001 – 01 SZ 999 Merkez
01 TA 001 – 01 TZ 999 Merkez
01 UA 001 – 01 UZ 999 Merkez
01 VA 001 – 01 VZ 999 Ceyhan
01 YA 001 – 01 YC 999 Osmaniye
01 ZA 001 – 01 ZC 999 Kadirli
01 A 0001 – 01 A 9999 Merkez
01 D 0001 – 01 D 9999 Kozan
01 E 0001 – 01 E 9999 Kadirli
01 F 0001 – 01 F 9999 Ceyhan
01 H 0001 – 01 H 9999 Osmaniye
01 K 0001 – 01 K 9999 Osmaniye
01 L 0001 – 01 L 9999 Ceyhan
01 M 0001 – 01 M 9999 Merkez
01 N 0001 – 01 N 9999 Düziçi
01 P 0001 – 01 P 9999 Pozantı
01 R 0001 – 01 R 9999 Merkez
01 S 0001 – 01 S 9999 Merkez
01 T 0001 – 01 T 9999 Merkez
01 U 0001 – 01 U 9999 Merkez

 

ADANA HARİTASI

İlginizi Çekebilecek Diğer Kişiler

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz