Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 24 Eylül 2020
Beğen 6

İzmir'in Kurtuluşu

İzmir'in Kurtuluşu

İzmir’in Kurtuluşu, İzmir’in Kurtuluşu hakkında bilgiler, İzmir’in Kurtuluşu 09 Eylül 1922, Izmir’in Kurtulus Günü, İzmir’in kurtuluşu, 9 Eylül 1922 de ne oldu?, 9 Eylül 1922 hangi gündür?, 9 Eylül 1922 de Yunan bayrağını indiren kimdir?, 9 Eylül günü izmir’e ilk girip bayrağı diken Türk subayın rütbesi ve adı nedir?, 9 eylül 1922 yunanlıların izmir’e dökülmesi, izmir’in kurtuluşu kısaca, 9 eylül İzmir’in kurtuluşu, 9 Eylül 1922 Türk bayrağı, 9 eylül’de ne oldu, Türk Ordusunun İzmir’e Girişi, 9 eylül 1922’de yunan bayrağını indiren kimdir, 9 Eylül 1922 de ne oldu?, İzmir’in Kurtuluş Bayramı, İzmir’de Yunan bayrağını indiren Reşo Ağa Kimdir?,  9 eylül İzmir kurtuluşu, Bugün 9 Eylül İzmir’in kurtuluşu!, İzmir nasıl kurtuldu? “İzmir’in Kurtuluşu” hakkında merak edilenler sayfamızda…

 

Türk ordusu İzmir sahilinde, 9 Eylül 1922

Türk ordusu İzmir sahilinde, 9 Eylül 1922

 

İzmir’in Kurtuluşu, 26 Ağustos’ta başlayan Büyük Taarruz harekâtı sonucu Türk ordusunun Yunan işgali altındaki İzmir‘e 9 Eylül 1922‘de girmesini belirten tarih terimidir.

 

 

Mudanya Ateşkes Antlaşması ve sonrasında Lozan Barış Antlaşması’na uzanan süreci başlatması dolayısıyla Millî Mücadele’nin sona ererek Türk milletinin kurtuluşu ve bağımsızlığını elde edişinin simgesi olmuş çok önemli bir tarihi olaydır.

 

Yunan askerlerinin İzmir'e gelişi - 15 Mayıs 1919.

Yunan askerlerinin İzmir’e gelişi – 15 Mayıs 1919.

 

İzmir‘in, 15 Mayıs 1919 yılında Yunan güçleri tarafından işgal edilmesi, Anadolu’da Millî Mücadele’nin başlamasında önemli bir aşama olarak kabul edilir. O tarihe kadar Anadolu’da işgallere karşı dağınık olan düşünce ve örgütlenme biçimleri mevcuttu. İzmir’in işgali Anadolu insanın direniş ve karşı koyuş düşüncesini körüklemiş, İstanbul‘da başlayan işgali protesto mitingleri Damat Ferit hükûmetinin düşmesine sebep olmuş; örgütlenme ve protesto mitingleri Anadolu’nun en ücra köşelerine kadar yayılmıştı. Artık İzmir Anadolu harekâtı için temel sembollerden biri haline getirilmişti ve İzmir’in işgaline karşı protesto mitingleri, her yıl işgalin yıl dönümlerinde, Anadolu’nun çeşitli kent ve kasaba merkezlerinde tekrarlanmakta; konu sürekli gündemde tutulmaktaydı. Birinci İnönü, İkinci İnönü, Aslıhanlar-Dumlupınar ve Sakarya Meydan Muharebelerinde Millî Mücadele’nin kazanılmasında önemli adımlar atılmıştı.

 

 

İzmir’in Kurtuluşunun Tarihçesi

Türk ordusu tarafından 26 Ağustos 1922’de başlatılan Büyük Taarruz, Kurtuluş Savaşı’nın son safhası idi. Kesin sonuç beş gün içinde elde edildi; 30 Ağustos‘ta Başkomutan Mustafa Kemal Paşa ordulara bir bildiri yayımlayarak “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir. İleri!” tarihi emrini verdi ve 2 Eylül’de Uşak‘a girildi.Dumlupınar Meydan Muharebesi’nde kendisinin de haberdar olmadan Yunanistan Küçük Asya Ordusu’nun başkomutanlığına getirilmiş General Nikolaos Trikupis tutsak edildi.

 

26 Ağustos 1922’de başlayıp 9 Eylül 1922’de Yunanlıların denize dökülmesi ile neticelenen büyük Türk taarruzunun başlangıç emri, 26 Ağustos 1922’de  Mustafa Kemal Paşa tarafından verilmiştir.

 

Türk birlikleri, İzmir‘e doğru hızla ilerledi. Yunan birlikleri ve Rum siviller Anadolu’dan çekildiler. 9 Eylül 1922 sabahı Ahmet Zeki Bey komutasındaki 2. Süvari Fırkası, ardından Mürsel Paşa komutasındaki 1. Süvari Fırkası birlikleri İzmir şehrine girdi. Ardından 5. Süvari Kolordusu Komutanı Mirliva Fahrettin Paşa, komutasındaki birliklerle saat 10.00’da İzmir’e girdi.

 

Türk Ordusunun İzmir'e girişi...

Türk Ordusunun İzmir’e girişi…

 

İkinci Tümen’in öncülüğünü yapmakla görevlendirilen Dördüncü Alay Komutan Yardımcısı Yüzbaşı Şerafeddin Bey’in komutasında yaya olarak en önde giden sekiz er, Bornova‘dan Halkapınar’a ilerleyişi sırasında Punta’daki Tuzakoğlu fabrikasına yaklaştıkları sırada fabrika pencerelerinden ani bir ateşe uğramıştır. Bu olayda 4 asker hayatını kaybetti ve hemen orada defnedildiler. İzmir’in kurtuluşu sırasında can veren askerlerin isimleri şöyledir: Akşehirli Bekiroğlu Mehmet, Antalyalı Ömer oğlu Hakkı (Sarıarslan), Nevşehirli Ahmet oğlu Seyit Mehmet ve Nevşehirli Ahmet oğlu Ahmet.

 

 

Konak’a ulaşmayı başaran Şerafettin Bey, Hükümet Konağı önünde göğsüne isabet eden mermilerle yaralanmıştı ancak Konağa girip balkona Türk bayrağını dikebildi. Hükûmet Konağı’na bayrağın dikilmesinin hemen ardından Yüzbaşı Zeki komutasındaki süvari birliği Hükûmet Konağı’nın hemen sağında yere alan ve günümüze ulaşmayan Sarıkışla’ya, Üsteğmen Arif ve takım komutanı Celal Bey ile Yedeksubay Besim Efendi’nin de Kadifekale’ye bayrağı çekmesi ile İzmir’in işgalden kurtuluşu ilan edilmiş oldu.

 

9 eylül 1922’de yunan bayrağını indiren kimdir?, 09 Eylül 1922’deki Büyük Taaruz’da İzmir’e girerek Yunan bayrağını indirip Türk bayrağını göndere çeken Diyarbakırlı Süvari Çavuş ‘Kürt Reşo’ lakaplı Reşat Nazlı 1972 tarihinde hayatını kaybetmiştir.

 

Birinci Süvari Tümeni Komutanı Mürsel Paşa bir Fransız harp gemisi telsizi vasıtasıyla, İzmir’e girildiğini Ankara’ya bildirdi. Belkahve’den tarihi günü izleyen başkomutan Mustafa Kemal Paşa, yanında Fevzi ve İsmet paşalar olduğu halde, 10 Eylül sabahı İzmir’e girdi ve Fahrettin Paşa ile buluşarak doğruca Hükûmet Konağı’na gitti. Konağın balkonundan, başarıyı millete mal eden kısa bir konuşma yaptı.

 

"Atatürk ve Kurmaylari" Izmir'de...

Atatürk ve Kurmayları” İzmir’de…

 

Mustafa Kemal Paşa’nın ordulara 1 Eylül’de verdiği tarihi emirle başlayan ve, 18 Eylül 1922 tarihine kadar yapılan Takip Harekâtı ile bütün Batı Anadolu’daki Yunan askerleri Türk sınırları dışına çıkarılmıştır.

Yunan ordusu geri çekiliyor, 1922.

Yunan ordusu geri çekiliyor, 1922.

 

Takip harekatının başarı ile sonuçlanması sayesinde İzmit bölgesinden İstanbul Boğazı’na, Balıkesir bölgesinden Çanakkale Boğazı’na kadar Türk ordusu için hayati önem taşıyan diğer stratejik hedefler de İtilaf Devletlerinin işgalinden, olaysız olarak ve barış yoluyla kurtarılmıştır. Türk ordusunun kazandığı bu zafer, Mudanya Ateşkes Antlaşması’na giden süreci başlatmış; Türkiye, Mudanya Ateşkes Antlaşması’ndan sonra 24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması’nı imzalayarak bağımsızlığını kazanmıştır.

 

Türk Askerleri Karşıyaka’da

Türk Askerleri Karşıyaka’da

 

9 Eylül Anıtı

9 Eylül 1922 tarihinde İzmir’in kurtuluşu sırasında şehit düşen dört askerin anısına, defnedildikleri Halkapınar Şehitliği’nde Dokuz Eylül Anıtı yaptırılmıştır. Şehitlikte Şair Necmettin Halil Onan’ın ünlü “Bir Yolcuya” adlı şiiri bir mermer üzerine yazılıdır.

 

Halkapınar Şehitliği eski ve bugünkü hali

 

İzmir’in kurtuluşunun Basına yansımaları

İzmir’in kurtuluşu haberleri 10 ve 11 Eylül tarihlerinde Anadolu basınında yer almıştır. Hâkimiyet-i Milliye gazetesinin ilk sayfasında İzmir’in kurtuluşu haberi “Süvarilerimiz Cumartesi günü öğleden evvel 10.30’da İzmir’e girmişlerdir. İzmirliler bu suretle Yunan kâbusundan kurtulmuşlardır” başlığı ile verilmektedir. 13 Eylül tarihinden itibaren ise gazeteler Türk ordusunun İzmir’e girişi ilgili bilgilere yer vermişler; ilerleyen günlerde ise ordunun İzmir’e girişi sırasında yaşanan olaylar anlatılmıştır. Mustafa Kemal‘in İzmir’e gelişiyle ilgili haberler ise genellikle 13-14 Eylül tarihlerinden itibaren verilmeye başlanmıştır. İzmir Yangını ile ilgili bilgiler basında 14 Eylül tarihinden itibaren yer almıştır.

 

10 Eylül 1922’de New York Times gazetesinde yayımlanan haberde, Fransız deniz kuvvetleri bakanlığının aldığı haberlere göre, İzmir’e giren Türk birliklerinin düzgün davranış sergiledikleri belirtilmiştir.

 

"Türk Ordusu"nun geçit töreni...

“Türk Ordusu”nun geçit töreni…

 

İzmir’in kurtuluşu ardından Mustafa Kemal Paşa, yabancı basını kabul ederek görüşlerini açıklamıştır. Bunun ardından 1 Ekim 1922 New York Times gazetesinde o zamana kadar olan kendisiyle ilgili en geniş haber-yorum yayınlanmıştır. Gazetede tam sayfa çıkan bu haberde, 41 yaşındaki Mustafa Kemal Paşa portresi ve “Küllerinden Doğan Türkiye” karikatürü de bulunmaktadır.

 

İzmir’in kurtuluşu Anma günleri

İzmir’in kurtuluşuyla ilgili ilk miting ve kutlama Ankara’da 10 Eylül tarihinde devlet erkânı adına Heyet-i Vekiliye reisi Rauf Bey’in katılımı yapılmıştı. 9 Eylül günü, bu tarihten itibaren “İzmir’in Kurtuluş Bayramı” olarak kutlanmıştır. Günümüzde İzmir’in düşman işgalinden kurtuluş günü olarak kutlanır.

 

İzmir Basmane tren istasyonu önünde, 9 Eylül 1924 tarihindeki bağımsızlık kutlaması.

İzmir Basmane tren istasyonu önünde, 9 Eylül 1924 tarihindeki bağımsızlık kutlaması.

 

Şehirden kaçmaya çalışanların bir kısmını işgal gemilerine götüren filikalardan biri, donanma motorlarından biri tarafından çekiliyor.

Şehirden kaçmaya çalışanların bir kısmını işgal gemilerine götüren filikalardan biri, donanma motorlarından biri tarafından çekiliyor.

 

Şanlı Türk Ordusu, Gazi M. K. ATATÜRK’ün “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir ileri!” emriyle 9 Eylül 1922’de İzmir’e Türk Bayrağını çekmiştir. Başta Ebedî Başkomutanımız Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK olmak üzere tüm şehitlerimizi ve gazilerimizi saygı, minnet ve rahmetle anıyoruz.

 

Etiketler

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz