Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 18 Ocak 2021
Beğen 1

Parazitoloji

Parazitoloji
Değerli ziyaretçimiz "Nedir.Kim" sitemize Hoş geldiniz. Bu sayfadaki yazımızın tahmini okuma süresi 4 dakikadır. İyi Okumalar Diliyoruz...

Parazitoloji, Parazitoloji Nedir?, Parazitologlar‎, Asalaklık, Paraziter hastalıklar, Parazitler‎, Parazitoloji, Parazitoloji, Çeçe sineği, Doğal konak, Kleptoparazitizm, Konak, Biyoloji, Taşıyıcı, Epidemiyoloji, Tatarcıkgiller,Ara konak Nedir,Parazit konak ilişkisi,Parazitoloji pdf, Parazitlerin sınıflandırılması, Parazitoloji Laboratuvarı, Tıbbi Parazitoloji, Hücre içinde yaşayan parazitlere ne ad verilir, Parazitlerin konakta oluşturduğu olumsuz etkiler, Rezervuar konak, Parazitlerin konak üzerine olumsuz etkileri, Tek hücreli parazitler nelerdir, Xenoloji nedir, Eklem bacaklı parazitler nelerdir, Parazitoloji, Tıbbı parazitoloji, Veteriner parazitoloji, Zirai parazitoloji, Parazit neden olur?, Parazit belirtileri nelerdir? Parazitoloji Nedir hakkında merak edilenler sayfamızda…

 

 

Parazitoloji ya da asalak bilimi, asalakları, asalakların konakçıları ve aralarındaki ilişkileri konu alan bilim dalıdır. Asalak olarak yaşayan canlıların yapı ve niteliklerini inceleyen bilim dalıdır. Helmintoloji, arthropodoloji, protozooloji olmak üzere 3 alt dalı mevcuttur.

 

GENEL PARAZİTOLOJİ

Dünyada özgür yaşayanlardan daha fazla parazit yaşayan canlılar bulunmaktadır.

 

Bitki-hayvan ve insan parazitler için doğal konaktır. Tek bir insanın yüzlerce parazitle enfekte ve enfeste olması mümkündür.

 

Parazit: Parazit yaşamı benimsemiş ve o yaşama uyum sağlamış canlıdır.

 

Parazitik yaşam: Bir canlının yaşamını, üzerinde veya içinde yaşadığı bir diğer canlının zararına sürdürmesidir.

 

Buna göre parazit denince ;

1)Parazit

2)Konak akla gelir.

 

Parazitler içinde hem mikroskobik hem de makroskobik boyutta olanlar vardır.

 

 

Parazitoloji: Parazit, konak, parazitlik ve parazitliğin hem parazit hem de konak üzerindeki etkilerini inceleyen bilim dalıdır.

 

Parazitlerin üzerinde ya da içinde yaşadığı konak grubuna göre parazitoloji farklı dallara ayrılır.

 

 

Tıbbı parazitoloji: İnsan parazitleriyle ilgilenir.

 

Veteriner Parazitoloji: Hayvan parazitleriyle ilgilenir.

 

Zirai Parazitoloji: Tarım bitkilerinin parazitleriyle ilgilenir.

 

 

SİMBİYOTİK İLİŞKİLER

Simbiyoz: Doğada farklı cins ve türden iki canlının birlikte yaşamasıdır.

Simbiyotik ilişki üç grupta incelenir.

 

1)Kommensalizm: Birlikte yaşayan iki canlıdan birinin diğerinden yararlanması (beslenme, barınak v.b) diğerinin de bundan herhangi bir yarar ya da zarar görmeme durumudur. Barsakta yaşayan Entemoeba coli

 

2)Mutualizim: Birlikte yaşayan her iki canlının da birbirine mutlak bağımlı olduğu ilişkidir. Mantar-alg ilişkisi

Mantar→alge su ve mineral

Alg→de fotosentezle mantara organik madde sağlar.

 

3)Parazitlik: İki canlıdan biri diğerinin zararına yaşamını sürdürür. Parazitin zararı , cinsine -türüne konakta yerleştiği yere ve ne tip parazit olduğuna bağlıdır.

 

Tıbbı Parazitoloji: İnsan vücudunda yerleşen parazitlerle ilgilenir. Onların evrimleri, insana bulaşma yolları, hastalık oluşturma mekanizmaları, hastalıkların tanısı ve tedavisi, ile ilgili faktörler üzerinde durur.

 

 

Parazit-Konak ve Parazitlikle İlgili Tanımlamalar

Ektoparazitlik: Konak vücudunun üzerinde/yüzeyinde yaşayan parazittir. Genellikle eklem bacaklıların neden olduğu parazitlenmedir. Bu parazitlenmeye bitlenme örnek verilebilir.

 

Endoparazitlik: Konağın vücudunun içinde yaşayan parazittir. Bu grup parazitler konağın vücut boşluğu, dokuları ya da hücre içinde yaşarlar. Hücre içinde yaşayan endoparazitlere hücre içi parazit ya da intrasellüler parazit denir. Örn;Toxoplasma gondii

 

Zorunlu parazit: Yaşamının devamını ancak parazitlikle sürdüren canlıdır.

İnce bağırsaklarda yaşayan Ascaris lumbricoides,

sıtma paraziti: plasmadium türleri

 

Fakültatif parazit: Dönem dönem özgür , dönem dönem parazit olarak yaşayanlardır. Örn; bazı amipler

 

Hiperparazit: Parazitin paraziti. Kendisi parazit olan bir canlının vücudunda yaşayan paraziti tanımlar.

 

Yalancı parazit: Bulunduğu yerde gerçek bir parazit olarak bulunmadığı halde öyleymiş gibi görünen canlılar.

Beslenme ile ilgili-Dicrocoelium dendriticum’lu Karaciğeri yiyen kişinin dışkısında bulunur.

 

Taramalı elektron mikroskobunun gözünden deniz protozoası Diplonema papillatum

Taramalı elektron mikroskobunun gözünden deniz protozoası Diplonema papillatum

 

Konak: Parazitin üzerinde ya da içinde yaşadığı genelde parazitten daha büyük canlılardır.

Bazı parazitler evrimlerini bir (monoksen);

bazıları birden fazla konakta (heteroksen) tamamlarlar.

 

Son konak: Parazitin erişkin ya da eşeyli üreyen şeklini barındıran konaktır.

Örn; Taenia saginata’nın son konağı insan,

Toxoplasma gondii’nin son konağı kedidir.

Ara konak: Parazitin erişkin olmayan ya da eşeysiz üreyen şeklini barındıran konaktır.

Örn; Taenia saginata’nın ara konağı sığır,

Toxoplasma gondii’nin ara konağı insandır.

 

Rezervuar Konak: Herhangi birden fazla konağın olması durumudur. Ancak bunlardan genellikle bir ya da ikisi parazitinin neslinin devamını sağlayabilir bu tip konağa rezervuar konak denir.

 

Vektör: Paraziti hasta bir omurgalıdan sağlam bir omurgalıya taşıyan omurgasız canlıdır. Çoğu eklem bacaklıdır.

 

1)Biyolojik vektör: Parazitin vektör içinde başkalaşım geçirip ürediği/çoğaldığı durumdur.

 

2)Mekanik Vektör: Parazit vektör içinde ne çoğalır ne başkalaşım geçirir sadece bir konaktan diğerine vektörün ağız parçaları ya da vücut yüzeyine bulaşmış olarak taşınır.

 

Parazitlerin Yaşayışı

Parazitin kendi yaşamını garanti altına alması ve doğada neslinin devamını sağlaması aşağıdaki koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.

 

1)Konağa ulaşım ve konağa giriş: Konağa ulaşım rastgele ya da belli uyaranlarla olur

(özel bir durum→oto enfeksiyondur)

Konak vücuduna parazit ; ağız, deri, solunum sistemi ve genital açıklıklardan girer. Parazit bulaşıklı yiyecek, cinsel ilişki sırasında ya da bir vektörle de deriden girer.

 

2)Konağa yerleşme: Yerleşme için parazitin konak vücudunda yerleşmeye elverişli döneminde bulunması ve konağın tüm tepkilerini ve tüm engelleri aşması gerekir.

 

Örn;ağızdan alınan barsak paraziti konağın sindirim enzimlerine karşı, deriden girenler derinin savunma mekanizmalarını aşmalıdır.

 

3)Beslenme ve büyüme: Parazit beslenmeyi konaktan sağlar: ya konağın sindirilmiş hazır besinlerini vücut yüzeyinden adsorbsiyonla ya, kanla ya da bulunduğu doku hücreleri parçalayarak alır.

 

4)Çoğalma: Parazit kendi yaşamını garanti altına alınca neslinin devamı için çoğalır.

 

5)Konak Vücudundan çıkma: Belli evrim dönemi sonrası parazit vücudu terk eder. Terk etme:

 

1)Vücut atıkları (dışkı-idrar-balgam-üre genital akıntılarla)

 

2)Vektör aracılığı ile olur.

Bazı parazit vücuttan çıktığında enfektif yani bulaştırıcı olur(otoenfeksiyona neden olurlar)

 

Bazıları ise bulaştırıcı olabilmek için insan vücudu dışında toprak, su, ara konak da bir süre kalması gerekir.

 

Kaynaklar:

https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/26128/mod_resource/content/0/13%20Parazitoloji%201.pdf

[Toplam: 1   Ortalama: 5/5]

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz