Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 03 Aralık 2020
Beğen 1

Roma rakamları

Roma rakamları
Değerli ziyaretçimiz "Nedir.Kim" sitemize Hoş geldiniz. Bu sayfadaki yazımızın tahmini okuma süresi 5 dakikadır. İyi Okumalar Diliyoruz...

Roma rakamları, Roma rakamları nedir, Roma Rakamları Nasıl Yazılır?, nedir, nerelerde kullanılır, Roma rakami nasil yazilir?, Romen rakamları neyi esas alır?, Romen rakamları nelerdir?, Romen rakamları nasıl ortaya çıktı?, Roma rakamları çeviri, Roma rakamı 4, Romen Rakamları 1’den 100’e Kadar Yazılışı, Romen Rakamları 100’e Kadar, Romen Rakamlarının 100’e Kadar Yazılışı, Romen Rakamları 1 den 1000 e kadar 1 den bine kadar, Romen rakamları 200 e kadar, romen rakamları 100’e kadar, Roma Rakamları 2020 nasıl yazilir, Roma rakamı dövme, 21 roman rakamı, 1’den 100’e Kadar Roma Rakamları, Roma Rakamları 1’den 100’e Kadar Yazılışı, Roma Rakamları 100’e Kadar, Roma Rakamları 100’e Kadar Yazılışı, Roma Rakamlarının 100’e Kadar Yazılışı, Roma rakamları hakkında bilgiler yazımızı sizlerle paylaşıyoruz.

Roma rakamları veya Romen rakamları sayısal sistemi, antik Roma kaynaklıdır. Orta Çağ’ın son dönemlerine dek, Avrupa’da yaygın olarak kullanılmıştır.

 

 

Roma Rakamları

Rakamlar aşağıda gösterildiği şekilde, Latin alfabesi’ndeki bazı harflerle temsil edilir.

Sembol Değer
S 0.5 (yarım) (Latince:Latince: Semis)
I 1 (bir) (Latince:Latince: mono)
V 5 (beş) (Latince:Latince: penta)
X 10 (on) (Latince:Latince: deka)
L 50 (elli) (Latince:Latince: quinquaginta)
C 100 (yüz) (Latince:Latince: Centum)
D 500 (beş yüz) (Latince:Latince: quingenti)
M 1000 (bin) (Latince:Latince: Mille)

 

Bazı sayılar

  • XIV = 14
  • XXIV = 24
  • XXXII = 32
  • XXXXVIII = 48 (XLVIII olarak da yazılabilir. L, X’ten sonra geldiğinde 50’den 10 eksik anlamını taşıdığından 40 sayısına tekabül eder.)
  • LX = 60
  • LXVIII = 68
  • XCVI = 96
  • CLIX = 159
  • CCXVII = 217
  • DCCXCIII = 793
  • MMMMCDXXXII = 4432

 

Kullanım Biçimi

Eksiltme yöntemi

Roma rakamları yazılırken aynı harf üç kezden daha fazla tekrar edilmez. Bunun sonucunda da 4, 9, 40, 90, 400 ve 900 sayılarının modern zamanlarda daha sık kullanılan, küçük değerli sembollerin büyük değerli sembollerin soluna yazıldığında değerlerinin çıkarılmasına dayanan, farklı yazılış şekilleri vardır:

 

Roma rakamları ile IV IX XL XC CD CM
Batı Arap rakamları ile 4 9 40 90 400 900

 

Yine bu kuralla Roma rakamları ile yazılabilecek karakter sayısı açısından en uzun sayının 3888 (MMMDCCCLXXXVIII) olduğu görülür. Ancak Roma rakamlarında M’den büyük bir rakam olmadığından l000’den sonraki sayılarda bu kural bozulabilmektedir. Örneğin 4000, MMMM şeklinde yazılır. Soldaki rakamı sağdakinden çıkarıp yeni bir sayı elde etme yöntemi, sayıların okunuşunda ve dört işlemin uygulamalarında çeşitli karışıklıklara yol açmaktadır. Örneğin 1999’u gösteren MCMXCIX sayısının okunabilmesi için M CM XC IX biçiminde ayrılması gerekir. Burada M 1000’i, CM 900’ü (1000-100), XC 90’ı (100-10), IX ise 9’u (10-1) gösterir.

 

Çıkarmadaki hatalar

Roma rakamlarıyla çıkarma işlemi yapılırken, büyük sayıdaki sembollerden küçük sayıdakiler çıkarılır. Ancak 4 ve 9 sayılarını kullanırken yapılan işlemlerde, eksiltme yönteminden kaynaklanan bazı hatalar oluşmaktadır. Örneğin, 49’dan (XLIX) 24 (XXIV) çıkarılığında geriye L-V ‘den 45 kalmaktadır. Bu sorun eldeli çıkarma işleminde de göze çarpmaktadır. Örneğin 13’ten (XIII) 9’u (IX) çıkarırken geriye 2 (II) kalır.

 

Sıfır ve basamak kavramı

Romen rakamlarında sıfır sayısı ve basamak kavramı yoktur. Rakam, ifade ettiği sembol kadardır; yani X rakamı, hangi basamakta olursa olsun 10 ‘dur. Halbuki günümüzde kullandığımız Arap rakamlarında 1 tek başınayken 1 ‘dir, ancak bir soldaki haneye geçtiğinde 10 değerini, iki soldaki haneye geçtiğinde de 100 değerini alır.

 

Büyük sayıların gösterimi

Roma rakamlarında, bir sayının bin katını göstermek için sembolün üzerine bir yatay çizgi, milyon katını göstermek için de ilgili sembolün üzerine iki yatay çizgi ile ifade edilir.

V = 5.000

X = 10.000

L = 50.000

C = 100.000

D = 500.000

M = 1.000.000

 

Roma(Romen) Rakamlarıyla 1’den 100’e kadar nasıl yazılır, yazılışlarıyla aşağıdan görebilirsiniz. Türkçe, Rakamlarıyla ve Roma rakamları ile hazırlanmıştır.

Türkçe Rakamı Roma Rakamı
1 – Bir I
2 – İki II
3 – Üç III
4 – Dört IV
5 – Beş V
6 – Altı VI
7 – Yedi VII
8 – Sekiz VIII
9 – Dokuz IX
10 – On X
11 – On Bir XI
12 – On İki XII
13 – On Üç XIII
14 – On Dört XIV
15 – On Beş XV
16 – On Altı XVI
17 – On Yedi XVII
18 – On Sekiz XVIII
19 – On Dokuz XIX
20 – Yirmi XX
21 – Yirmi Bir XXI
22 – Yirmi İki XXII
23 – Yirmi Üç XXIII
24 – Yirmi Dört XXIV
25 – Yirmi Beş XXV
26 – Yirmi Altı XXVI
27 – Yirmi Yedi XXVII
28 – Yirmi Sekiz XXVIII
29 – Yirmi Dokuz XXIX
30 – Otuz XXX
31 – Otuz Bir XXXI
32 – Otuz İki XXXII
33 – Otuz Üç XXXIII
34 – Otuz Dört XXXIV
35 – Otuz Beş XXXV
36 – Otuz Altı XXXVI
37 – Otuz Yedi XXXVII
38 – Otuz Sekiz XXXVIII
39 – Otuz Dokuz XXXIX
40 – Kırk XL
41 – Kırk Bir XLI
42 – Kırk İki XLII
43 – Kırk Üç XLIII
44 – Kırk Dört XLIV
45 – Kırk beş XLV
46 – Kırk Altı XLVI
47 – Kırk Yedi XLVII
48 – Kırk Sekiz XLVIII
49 – Kırk Dokuz XLIX
50 – Elli L
51 – Elli Bir LI
52 – Elli İki LII
53 – Elli Üç LIII
54 – Elli Dört LIV
55 – Elli Beş LV
56 – Elli Altı LVI
57 – Elli Yedi LVII
58 – Elli Sekiz LVIII
59 – Elli Dokuz LIX
60 – Altmış LX
61 – Altmış Bir LXI
62 – Altmış İki LXII
63 – Altmış Üç LXIII
64 – Altmış Dört LXIV
65 – Altmış Beş LXV
66 – Altmış Altı LXVI
67 – Altmış Yedi LVII
68 – Altmış Sekiz LVIII
69 – Altmış Dokuz LIX
70 – Yetmiş LXX
71 – Yetmiş Bir LXXI
72 – Yetmiş İki LXXII
73 – Yetmiş Üç LXXIII
74 – Yetmiş Dört LXXIV
75 – Yetmiş Beş LXXV
76 – Yetmiş Altı LXXVI
77 – Yetmiş Yedi LXXVII
78 – Yetmiş Sekiz LXXVIII
79 – Yetmiş Dokuz LXXIX
80 – Seksen LXXX
81 – Seksen Bir LXXXI
82 – Seksen İki LXXXII
83 – Seksen Üç LXXXIII
84 – Seksen Dört LXXXIV
85 – Seksen Beş LXXXV
86 – Seksen Altı LXXXVI
87 – Seksen Yedi LXXXVII
88 – Seksen Sekiz LXXXVIII
89 – Seksen Dokuz LXXXIX
90 – Doksan XC
91 – Doksan Bir XCI
92 – Doksan İki XCII
93 – Doksan Üç XCIII
94 – Doksan Dört XCIV
95 – Doksan beş XCV
96 – Doksan Altı XCVI
97 – Doksan Yedi XCVII
98 – Doksan Sekiz XCVIII
99 – Doksan Dokuz XCIX
100 – Yüz C

Kullanım Alanları

Tüm bu nedenlerle günümüzün karmaşık işlemlerinde Roma rakamlarının kullanılması ideal değildir ve dört işlem yapma zorluğundan dolayı günümüzde fazla kullanılmamaktadırlar. Sıfır sayısının modern aritmetik sisteme katılmasıyla yeterlilikleri azalmıştır. Bazı usuller geliştirilse de, çok büyük sayılar söz konusu olduğunda, yetersiz kalmaktadırlar. Ancak yine de kitap sayfalarını numaralandırma, madde işaretleri, saatler gibi dekoratif amaçlı bazı kullanım alanları vardır. Roma rakamlarının kullanışsızlığına örnek olarak şu anekdot verilebilir: Şöyle ki, Roma Forum Meydanı’ndaki süslü hitabet kürsüsünün “Columna Restrata” sütünunda 2.200.000 sayısını belirtmek için yirmi iki adet “yüz bin” i gösteren sembol (C) koyulmuştur.

 

Roma rakamları, Türkçe yazım kuralları gereğince de aşağıda bazıları yazılmış olan birçok yerde kullanılırlar:

  • Kitapların başlangıçlarındaki sunuş ve önsöz gibi bölümlerde.
  • Aynı adlı padişah ve kralların ayrılmasında: II. Ahmet, XVI. Louis gibi.
  • Yüzyıl adlarında: XIX. yüzyıl gibi.
  • Tarihi olaylarda: II. Viyana Kuşatması, I. Dünya Savaşı gibi.
[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]

İlginizi Çekebilecek Diğer Kişiler

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz