Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 24 Ocak 2021
Beğen 1

Temyiz

Temyiz
Değerli ziyaretçimiz "Nedir.Kim" sitemize Hoş geldiniz. Bu sayfadaki yazımızın tahmini okuma süresi 3 dakikadır. İyi Okumalar Diliyoruz...

 

Temyiz, Temyiz Nedir, Temyiz Hukuk, Temyiz ne demek, Arapça temyiz, Temyiz mahkemesi, Temyiz Kudreti, Temyizen, Ind-ettemyiz, Temyiz mahkemesi Nedir, Temyiz dilekçesi kime verilir?, Temyiz dilekçesi nasıl yazılır?, Istinaf sonrası temyiz dilekçesi nereye verilir?, Temyize giden dava ne zaman sonuçlanır, CMK temyiz süresi, Temyiz etmek ne demek, İstinaftan sonra temyiz, Temyiz nedir?, Temyiz başvurusu nasıl yapılır?,Temyiz süresi ne kadardır?, Temyiz hakkında merak edilenler sayfamızda…

 

Adalet Bakanlığının En kapsamlı ve devamlı büyüyen içeriğiyle hukuk sözlüğüne göre Temyiz; İyiyi kötüden; hayrı, şerden ayırt edebilme yeteneği, akıl gücü. İlk derece mahkemelerince verilen yargı kararlarının esas ve usûl açısından denetime tabi tutulduğu üst derece mahkemesi. Bu denetim isteme işine de temyiz işlemi denilir. Cmk md. 305, 326. Temyiz kısaca anlamı Temyiz, ayırt etme, seçme, ayırma; hukukta, doğruyu yanlıştan ayıran kuruldur.

 

Ind-ettemyiz: Temyiz sonunda; temyiz olunduğunda.

Temyiz Kudreti: İyiyi kötüden ayırma ve makul biçimde davranışta bulunma yeteneği.

Temyizen: Temyiz suretiyle. Temyiz yoluyla.

 

Temyiz; Bir mahkeme hükmüyle bu hükmün dayandığı muhakemenin hukuki bakımdan, yüksek mahkemede (Yargıtay, Askerî Yargıtay, Danıştay) bir defa daha tetkiki imkânını sağlayan kanun yoludur. Ceza işlerinde; 15 sene ve daha yukarı hürriyeti bağlayıcı cezalarla ölüm cezalarına ait hükümler, hiçbir harç ve masrafa tabi olmaksızın Temyiz Mahkemesince resen tetkik olunur. Diğer hükümler ancak tarafların, kanuni süresi içinde müracaatları hâlinde Yargıtay’ca incelenir. Kanunda yazılı bazı hükümlerin ise temyizi mümkün değildir (Bazı hafif para cezaları ve yine para cezası gerektiren suçlardan beraat hükümleriyle, Sıkıyönetim Askerî Mahkemelerinin kısa süreli hapis cezalarıyla ilgili hükümleri gibi).

 

 

Temyiz sebebi, hükmün sadece, kanun ve usul esaslarına aykırı olmasıdır. (Bunun anlamı şudur: Her davanın dayandığı iki temel öge vardır. Bunlar dava sebebi olarak adlandırılır. Birinci öge olarak dava sebebi, davaya esas olan maddi olaylardır ve bazen maddi sebep olarak adlandırılır. Türk usul hukuku uygulamasında maddi sebepler, dava dilekçelerinin olaylar, izahat gibi bir başlıkla başlayan bölümlerinde belirtilir. Bir kiracının aylık kira borcunu ödememesi veya bir kişinin eşine karşı şiddet uygulaması, dava sebebi anlamında birer maddi olaydır.

 

Davaların dayandığı ikinci öge ise hukuki sebeptir. Maddi sebepten ayrı olarak hukuki sebep, belirtilen maddi olaya uygulanacak hukuk kuralıdır. Kira borcunu ödemeyen kiracıya veya eşine kötü davranan birine ne tür bir müeyyide (yaptırım) uygulanacağını gösteren hukuk kuralları gibi. Bu bir kanun veya yönetmelik maddesi, bir uluslararası anlaşma hükmü veya yüksek mahkeme kararı olabilir.

 

Tarafların davada ortaya koyduğu dava malzemesi (maddi olaylar ve deliller) ile esasen bu uyuşmazlığı çözmeye yarayan hukuk kuralları bilgisine (hukuki sebepler) sahip olan yargılama makamı, yargı faaliyetini şu şekilde tamamlayacaktır:

1- Tarafların ortaya koyduğu maddi vakıaları ve bunları ispata yarayan delilleri değerlendirecek,

2- Dava konusu hukuki soruna hangi hukuk kuralının uygulanması gerektiğine karar verecektir.

 

Burada açık bir şekilde kendini ortaya koyan ve yukarıda davanın dayandığı iki temel öge olarak adlandırılan maddi olaylar ve hukuki sebepler ayrımına paralel olarak, dava sonucunda verilen karara karşı başvurulacak kanun yolları da ikiye ayrılmaktadır: İstinaf ve temyiz.

 

İstinaf, dava adeta yeni baştan ele alınıyormuşçasına, ilk davada ortaya konan delillerin istinaf mahkemesince tekrar incelenmesini sağlayan bir kanun yoludur.

 

Temyiz, istinaf kanun yolu aşamasından geçmiş ve bir daha istinaf başvuru yolu kapanmış bir karara karşı yapılan, ve kararın sadece hukuki sebepler açısından incelenmesini sağlayan kanun yoludur. Yani gerçek anlamıyla temyizde artık deliller incelenmez. Sadece davadaki soruna doğru hukuk kuralının uygulanıp uygulanmadığı kontrol edilir. Bu şekliyle temyiz mahkemesi, davaların bazen içinden çıkılmaz görünen ayrıntılarıyla uğraşmaksızın, hukukun nasıl uygulanması gerektiğini gösteren, içtihat (hukuki kişisel karar) oluşturan bir mahkeme durumundadır.

Yukarıda “Temyiz sebebi, hükmün sadece, kanun ve usul esaslarına aykırı olmasıdır” diye ifade edilen kanun hükmü de buna işaret etmekte ve bir anlamda temyiz mercinin yetkisini sınırlamaktadır.

 

2005 yılında yürürlüğe giren Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun ise, istinaf mahkemelerinin kurulması için kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren en geç 2 yıllık bir süre öngörmüş bulunmaktadır. Kanun 01.06.2005 yılında yürürlüğe girmiştir.

 

Temyiz Mahkemesi, yapılan tetkik sonucu, hükmün bozulmasına veya tasdikine (onanmasına) karar verir. Bu şekilde verilen kararlar muhtelif konularda Temyiz Mahkemesinin görüşü kesinlik ve bir noktada sabitlik kazanır, Yargıtay’daki muhtelif daireler arasında ortaya çıkan hüküm uyuşmazlıklarını Yargıtay Genel Kurulu bir çözüme bağlar.

 

Bu kararlara İçtihadı Birleştirme Kararları denir. Alt mahkemeler, Temyiz Mahkemesinin yerleşmiş olan içtihatlarına bağlı olarak kararlarını vermek mecburiyetindedirler. Yani bu kararlar, alt mahkemeleri bir kanun gibi bağlarlar. Bu yüzden İçtihadı Birleştirme Kararları hukukun kaynaklarından biri olarak kabul edilmektedir.

[Toplam: 0   Ortalama: 0/5]

Etiketler

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz