Biyografi ve Ansiklopedi Sitesine Hoş geldiniz, 18 Eylül 2020
Beğen 3

Türkiye

Türkiye

Türkiye ya da resmî adıyla Türkiye Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Anadolu’da, küçük bir bölümü ise Balkan yarımadası’nın güneydoğu uzantısı olan Trakya’da yer alan ülke.

 

Türkiye , Kuzey yarımkürede, Avrupa ve Asya kıtalarının kesişme noktasında bulunmaktadir. Türkiye 3 tarafı denizle çevrili olup, kuzeyinde Karadeniz, güneyinde Akdeniz, batısında ise Ege denizi bulunmaktadır.

 

Kuzeybatıda Bulgaristan, batıda Yunanistan, kuzeydoğuda Gürcistan, doğuda Ermenistan, İran ve Azerbaycan’ın ekslav toprağı Nahçıvan, güneydoğuda ise Irak ve Suriye komşusudur. Güneyini Akdeniz, batısını Ege Denizi ve kuzeyini Karadeniz çevreler. Marmara Denizi ise İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı ile birlikte Anadolu’yu Trakya’dan yani Asya’yı Avrupa’dan ayırır. Türkiye, Avrupa ve Asya’nın kavşak noktasında yer alması sayesinde önemli bir jeostratejik güce sahiptir.

Türkiye'nin 'lale' figürlü tanıtım logosu

Türkiye’nin ‘lale’ figürlü tanıtım logosu

 

Türkiye topraklarının büyük bir bölümü Anadolu yarımadasında, kalanı ise Balkan Yarımadası’nın uzantısı olan Trakya’da bulunur. Ülkenin üç yanı Akdeniz, Karadeniz ve bu iki denizi birbirine bağlayan Boğazlar ile Marmara Denizi ve Ege Denizi ile çevrilidir.Kıyı şeritlerinin uzunluğu 8 046,72 kilometredir.

 

Türkiye‘nin komşuları Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Nahçıvan (Azerbaycan), KKTC, İran, Irak ve Suriye’dir.

 

Türkiye toprakları üzerindeki ilk yerleşmeler Yontma Taş Devri’nde başlar. Doğu Trakya’da Traklar olmak üzere, Hititler, Frigler, Lidyalılar ve Dor istilası sonucu Yunanistan’dan kaçan Akalar tarafından kurulan İyon medeniyeti gibi çeşitli eski Anadolu medeniyetlerinin ardından III. Aleksandros egemenliğiyle birlikte Helenistik dönem geldi. Daha sonra sırasıyla Roma ve Anadolu’nun Hristiyanlaştığı Bizans dönemleri yaşandı. 11. yüzyılda Abbasi hilafetini siyasi hakimiyeti altına alan ve İslam dünyasında büyük bir güç konumuna gelen Selçukluların 1071 yılında Bizans’a karşı kazandığı Malazgirt Muharebesi ile Anadolu’daki Bizans üstünlüğü büyük ölçüde kırılarak Anadolu kısa süre içerisinde Selçuklulara bağlı Türk beyleri tarafından alındı ve Anadolu toprakları üzerinde İslamlaşma ve Türkleşme başladı.Kısa sürede Anadolu’daki diğer Türk beylikleri üzerinde hakimiyet kuran Konya merkezli Anadolu Selçuklu Sultanlığı, 1243’teki Moğol istilasına Anadolu’yu kadar yönetti.

 

 

13.yüzyılın sonundan itibaren Batı Anadolu’daki Türk beyliklerinden biri olarak öne çıkan Osmanlılar, 14. yüzyılda Balkanlar’da gerçekleştiriği fetihlerle büyük bir güç haline geldi ve Anadolu’daki diğer Türk beylikleri üzerinde de hakimiyet kurdu. Osmanlılar, 1453 yılında Fatih Sultan Mehmed’in İstanbul’u fethederek Bizans İmparatorluğuna son vermesiyle büyük bir imparatorluk haline geldi. İmparatorluk 1516-1517’de Yavuz Sultan Selim’in Suriye ve Mısır’ı fethedip Mekke ve Medine’yi de hakimiyeti altına almasıyla İslam dünyasındaki en büyük güç haline geldi ve İslami hilafetin de tek temsilcisi oldu. İmparatorluk zirvesini Orta Doğu ve Kuzey Afrika’dan Macaristan’a kadar hakimiyet kurduğu 15. ve 17. yüzyıllar arasında, özelikle Kanuni Sultan Süleyman döneminde yaşadı. 1683 II. Viyana Kuşatması sonrasında gelen bozgun ve 15 sene süren Kutsal İttifak Savaşları neticesinde 1699’da Osmanlı İmparatorluğu’nun Avrupa’ya karşı üstünlüğü sona erdi. 19. yüzyıla gelindiğinde imparatorluk, Tanzimat adı verilen ciddi bir modernleşme sürecine girdi. 1876 yılında anayasanın ilan edilip meclisin açılmasıyla başlayan I. Meşrutiyet devri, Sultan II. Abdülhamid’in 1878 yılında Osmanlı-Rus Savaşını gerekçe göstererek anayasayı askıya alıp meclisi kapatması ile kısa sürse de, 1908 yılında İkinci Meşrutiyet ilan edilerek anayasa tekrar yürürlüğe girdi. Ancak reformlar dağılmayı engelleyemedi. Bu süreçte bağımsızlığını kazanarak imparatorluktan ayrılan Balkan devletlerinin birleşerek Osmanlı İmparatorluğuna savaş açması ile başlayan 1912-1913 Balkan Savaşı ile Osmanlı İmparatorluğu, Balkanlar’daki tüm topraklarını kaybetti. Balkan bozgunundan bir sene sonra da I. Dünya Savaşı’na (1914-18) İttifak Devletleri’nin yanında giren imparatorluk savaş sonucunda yenik düşerek Orta Doğu’daki tüm topraklarını kaybetti ve İtilaf Devletleri’nin işgaline uğradı. 16 Mart 1920’de İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u işgal edip bazı milletvekillerini tutuklayarak sürgüne göndermesi sonucunda Meclis-i Mebusan’ın kapanmasıyla Mustafa Kemal Atatürk önderliğinde 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara’da Türkiye Büyük Millet Meclisi kuruldu. Onun önderliğinde işgalci kuvvetlere karşı yapılan Kurtuluş Savaşı (1919-22) başarıya ulaşıp 1 Kasım 1922 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından saltanatın kaldırılmasıyla Osmanlı monarşisi tarihe karıştı. 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilan edilmesi ve 3 Mart 1924’te hilafetin kaldırılıp Osmanlı Hanedanı’nın yurt dışına sürgün edilmesinden sonra çağdaş Türkiye’nin oluşumunda önemli yer tutacak olan bir dizi devrim gerçekleştirildi.

Watch video!

 

Türkiye, başkanlık sistemiyle yönetilen demokratik, laik ve üniter bir anayasal cumhuriyettir. Resmî dili, nüfusun %85’inin anadili olan Türkçedir. Ülkenin %70-80’ini Türkler, geriye kalanını Lozan’a göre yasal olarak tanınan (Ermeniler, Rumlar ile Yahudiler) ve yasal olarak tanınmayan (Arnavutlar, Boşnaklar, Çerkesler, Gürcüler ile Kürtler vb.) halklar oluşturmaktadır. Nüfusunun büyük bölümü Müslümandır. Avrupa Konseyi, NATO, OECD, AGİT ve G-20 topluluklarına üye olan Türkiye, Batı dünyasıyla bütünleşmiştir. 1963’te Avrupa Ekonomik Topluluğu ortak üyesi olmuş, 1995’te AB Gümrük Birliği’ne katılmış ve Avrupa Birliği’ne tam üyelik müzakerelerine 2005’te başlamıştır. Ülke ayrıca Türk Keneşi, Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı, İslam İşbirliği Teşkilatı ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı gibi örgütlere de üyedir. Günümüzde Türkiye, büyüyen ekonomisi ve diplomatik girişimleri sayesinde bölgesel güç olarak kabul edilmektedir.

 

Türkiye‘nin Bayrağı

CC Net Bili?im Dan??manl?k Hizmetleri

 

Türkiye‘nin Başkenti Ankara‘dir. Nüfus ve ekonomik anlamda en büyük kentlerinden biri olan İstanbul 21. Yüzyıl metropolis şehri olup Newsweek tarafından“Tüm dünyanın en havalı metropolis bölgelerinden biri” olarak gösterilmiştir. Türkiye’nin Nüfus ve ekonomik anlamında sırayla Şehirleri İstanbul, Ankara, İzmir‘dir. (TBMM) Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 550 milletvekili bulunmaktadır.

 

 

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sn.Recep Tayyip Erdoğan‘dır. Türkiye Cumhuriyeti’nin Son Başbakanı ise Sn.Binali Yıldırım‘dır.

 

Turkiye‘nin illerinin isimleri ise sırayla (Plaka numaraları);01 Adana, 02 Adıyaman, 03 Afyon, 04 Ağrı, 05 Amasya,06 Ankara, 07 Antalya, 08 Artvin, 09 Aydın, 10 Balıkesir, 11 Bilecik, 12 Bingöl, 13 Bitlis, 14 Bolu, 15 Burdur, 16 Bursa, 17 Çanakkale, 18 Çankırı, 19 Çorum, 20 Denizli, 21 Diyarbakır, 22 Edirne, 23 Elazığ, 24 Erzincan, 25 Erzurum, 26 Eskişehir, 27 Gaziantep, 28 Giresun, 29 Gümüşhane, 30 Hakkari, 31 Hatay, 32 Isparta, 33 İçel (Mersin), 34 İstanbul, 35 İzmir, 36 Kars, 37 Kastamonu, 38 Kayseri, 39 Kırklareli, 40 Kırşehir, 41 Kocaeli, 42 Konya, 43 Kütahya, 44 Malatya, 45 Manisa, 46 K.maraş, 47 Mardin, 48 Muğla, 49 Muş, 50 Nevşehir, 51 Niğde, 52 Ordu,53 Rize, 54 Sakarya,55 Samsun,56 Siirt,57 Sinop,58 Sivas,59 Tekirdağ,60 Tokat, 61 Trabzon, 62 Tunceli, 63 Şanlıurfa, 64 Uşak, 65 Van, 66 Yozgat, 67 Zonguldak, 68 Aksaray, 69 Bayburt, 70 Karaman,71 Kırıkkale, 72 Batman, 73 Şırnak,74 Bartın, 75 Ardahan, 76 Iğdır, 77 Yalova, 78 Karabük, 79 Kilis, 80 Osmaniye,81 Düzce’dir.

 

istanbul-beyoglu

 

Türkiye’nin Nüfusu

Türkiye’nin Nüfus sayımı 28 Ekim 1927 günü yapılmış olup Cumhuriyet tarihinde bir ilktir ilk resmî nüfus sayımıyla “Umûmî Nüfûs Tahrîri” adı altında 63 vilâyet, 328 kazâ ve 39.901 köy sayılmış ve Türkiye’nin o günkü nüfusu 13.649.945 kişi olarak belirlenmiştir. Türkiye’nin 1940’da 17.821.543’e, 1960’da 27.755.532’ye, 1980’de 44.737.321’e ve 2000’de 67.804.54’e yükseldi. Ülkenin nüfus rakamı, 2007 yılından bu yana Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi ile belirlenmektedir. 2019 yılında nüfus, 83.154.997 rakamına ulaşmıştır; km² başına düşen insan sayısı ise 108 kişi olarak saptanmıştır.

Yıllık nüfus artış hızı, 2018’de binde 14,7 iken 2019’da binde 13,9’a geriledi. İl ve ilçe merkezlerinde ikamet edenlerin oranı 2018’deki yüzde 92,3’lük orandan 2019’da yüzde 92,8’e yükseldi. Belde ve köylerde yaşayanların oranı ise yüzde 7,2’ye düştü.

Türkiye’de kilometrekareye 108 kişi düştü Nüfus yoğunluğu olarak tanımlanan “bir kilometrekareye düşen kişi sayısı”, Türkiye genelinde 2018 yılına göre 1 kişi artarak 108 kişiye yükseldi. Nüfus yoğunluğu en yüksek il kilometrekareye düşen 2 bin 987 kişi ile İstanbul olurken, İstanbul’dan sonra 541 kişi ile Kocaeli ve 364 kişi ile İzmir nüfus yoğunluğu en yüksek olan iller oldu. Diğer yandan nüfus yoğunluğu en az olan il ise bir önceki yılda olduğu gibi kilometrekareye düşen 11 kişi ile Tunceli oldu. Tunceli’yi 20 kişi ile Ardahan ve Erzincan illeri izledi. Yüz ölçümü büyüklüğünde ilk sırada yer alan Konya’nın nüfus yoğunluğu 57, en küçük yüz ölçümüne sahip Yalova’nın nüfus yoğunluğu ise 320 olarak hesaplandı.

Türkiye Dünyanın neresinde ?

İl il Türkiye nüfusu (2019)

Türkiye’nin Nüfusu: Türkiye nüfusu 2019 yılına göre toplam 83.154.997 olup 41.721.136 erkek ve 41.433.861 kadından oluşmaktadır.

Türkiye nüfusunun yüzde % 18,66 ‘nın ikamet ettiği İstanbul, 15.519.267 kişi ile en çok nüfusa sahip olan il . Türkiye’nin en az nüfusa sahip il ise 84 bin 660 kişi ile Tunceli oldu.

Yabancı nüfus oranı Öte yandan, Türkiye’de ikamet eden yabancı nüfus bir önceki yıla göre 320 bin 146 kişi artarak 1 milyon 531 bin 180 kişi oldu. Bu nüfusun yüzde 50,8’ini erkekler, yüzde 49,2’sini kadınlar oluşturdu.

Yabancı uyruklu nüfus kapsamında, ikamet veya çalışma iznine sahip kişiler, ikamet izni yerine geçen kimlik belgeleri ve adres beyanı olanlar, izinle Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkan geçerli adres beyanı olan mavi kart hamili kişiler değerlendirildi. Kurs, turizm, bilimsel araştırma gibi nedenlerle 3 aydan kısa süreli vize veya ikamet iznine sahip yabancılar ile geçici koruma statüsüyle ülkede bulunan Suriyeliler nüfusa dahil edilmedi.

Türkiye il merkez rakımları

İl Adı Rakım (Google Earth)
Kocaeli 4
Yalova 8
İzmir 9
Samsun 10
Zonguldak 10
Çanakkale 11
Rize 11
Bartın 12
Giresun 14
Mersin 18
Adana 25
İstanbul 25
Ordu 25
Sinop 27
Tekirdağ 28
Trabzon 36
Sakarya 41
Edirne 50
Antalya 62
Manisa 79
Hatay 89
Aydın 92
Osmaniye 121
Balıkesir 145
Düzce 149
Kırklareli 231
Bursa 238
Karabük 264
Denizli 392
Amasya 400
Bilecik 513
Şanlıurfa 527
Artvin 530
Kahramanmaraş 562
Batman 570
Tokat 630
Muğla 659
Kilis 660
Diyarbakır 674
Adıyaman 701
Çankırı 730
Bolu 741
Kırıkkale 746
Eskişehir 796
Kastamonu 814
Çorum 822
Gaziantep 838
Iğdır 860
Siirt 887
Ankara 905
Uşak 915
Tunceli 922
Mardin 938
Kütahya 958
Burdur 963
Malatya 970
Kırşehir 991
Afyon 1012
Konya 1023
Elazığ 1041
Isparta 1058
Kayseri 1060
Karaman 1063
Bingöl 1159
Gümüşhane 1174
Nevşehir 1197
Erzincan 1216
Aksaray 1228
Niğde 1239
Sivas 1313
Yozgat 1317
Muş 1334
Şırnak 1343
Bayburt 1555
Ağrı 1630
Bitlis 1637
Van 1728
Hakkâri 1756
Kars 1756
Ardahan 1799
Erzurum 1923

Rakım (Google Earth) valilik binalarının bulunduğu yerdir.

 

Güncelleme Tarihi:04.07.2020, Saat:12:43

Etiketler

Yorumlar

Yorum Yaz